İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Nedir?

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku, işçi – işveren arasındaki uyuşmazlıklardan doğan ve bu uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin süreçleri barındıran hukuk alanıdır.

İş Hukukunun Kaynakları Nelerdir?

Diğer hukuk dallarında da olduğu gibi kanuni düzenlemeler, yargı içtihatları ve bilimsel araştırmalar İş Hukuku’nun kaynağını oluşturmaktadır. Özellikle, işçilerin çalışma koşullarını, işçi – işveren arasındaki ilişkiyi düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu iş hukuku açısından büyük önem arz etmektedir. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı gibi başlıca uyuşmazlıklar bu kanun içerisinde düzenlenmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, işçilerin sosyal güvenlik haklarını düzenler iken, iş sağlığı ve güvenliğine dair yükümlülükler 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda yer almaktadır. Dolayısıyla bir iş kazası davalarında 6331 sayılı Kanun’da yer alan düzenlemeler dikkate alınarak uyuşmazlıklar çözüme kavuşturulmaktadır.

Bir diğer önemli kaynak ise iş sözleşmesi olup tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesinde iş sözleşmesinde yer alan hükümler de değerlendirme konusu yapılmaktadır.

İş Hukukunun Temel Kavramları

İş Hukuku’nun temel kavramları İş Kanunu’nda düzenlenmiştir. Buna göre;

İşçi: Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişidir.

İşveren: İşçiyi çalıştıran gerçek veya tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır.

İş İlişkisi: İşçi ile işveren arasındaki ilişki, iş ilişkisi olarak tanımlanır.

İş Yeri: İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime denilir. İş yerine bağlı yerler ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve meslekî eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır.

İş Hukuku Kimleri Kapsar?

İş hukuku hem bireysel hem de toplu iş ilişkilerini kapsamı altına almaktadır. Bu kapsamda tek bir işçinin işvereni ile arasındaki uyuşmazlıkları çözüme kavuşturmayı amaçlamakta iken, diğer yandan birden fazla işçinin bir araya gelmesi ile oluşan sendika ve toplu iş sözleşmeleri gibi konular üzerinde de durmaktadır.

İş Hukukuna Hakim Olan İlkeler Nelerdir?

Türk Hukuku’nda işçiler, işverenlere kıyasla dezavantajlı bir grup olarak nitelendirildiklerinden iş hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda pozitif bir ayrımcılık getirilmiş, işçi lehine bir kısım düzenlemeler yapılmıştır.

İş hukukuna hakim olan temel ilkeler; işçi lehine yorum ilkesi, feshin son çare olması ilkesi, eşitlik ilkesi ve sendika özgürlüğü ilkesidir.

İşçi Lehine Yorum İlkesi

Bir konu hakkında birden fazla düzenlemenin varlığı halinde yahut bir konu hakkında herhangi bir düzenlemenin olmaması, eksiklik ya da boşluğun bulunması halinde işçi lehine yorum yapılmasını ifade etmektedir. Bu doğrultuda uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması açısından bir tereddüt var ise bu tereddüt işçi lehine yorum yapılarak giderilmektedir.

Feshin Son Çare Olması İlkesi

İş Kanunu’na göre işçiler ancak belirli şartların varlığı halinde işten çıkarılabilmekte, diğer hallerde iş akdinin feshi kıdem tazminatı gibi çeşitli tazminatlara yol açmaktadır. Keyfi işten çıkarmaları önlemek maksadıyla feshin son çare olması ilkesi benimsenmiştir.

Bir işçinin performansından memnun olunmaması halinde doğrudan iş akdinin feshedilmesi bu ilkeye aykırıdır. Öncelikle alternatif çözüm yolları denenmeli, fesih en son başvurulacak yol olmalıdır.

Eşitlik İlkesi

Eşitlik ilkesi Anayasa ile güvence altına alındığı gibi İş Kanunu’nun 5. maddesinde de açıkça düzenlenmiştir. Buna göre iş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi sebeplerle ayrım yapılamaz.

Sendika Özgürlüğü İlkesi

Sendika özgürlüğü ilkesi, işçilerin ve işverenlerin özgürce sendika kurabilmesini ve sendikalara üye olabilmesini ifade etmektedir. Bir işçinin sendikaya üye olması, iş akdinin feshi için geçerli veya haklı bir neden değildir.

İş Mahkemelerinde Görülen Dava Türleri

İş Mahkemelerinde genel olarak;

• Kıdem tazminatı
• İhbar tazminatı
• UBGT alacağı
• Fazla mesai alacağı
• Ücret alacağı
• AGİ alacağı
• Yıllık izin alacağı
• Maddi ve manevi tazminat davaları
• İşe iade davaları
• Fark kıdem, fark ihbar ve fark yıllık izin davaları

görülmektedir.

Bunun dışında;

• İş kazası davaları
• Hizmet tespiti davaları
• SGK kararlarının iptaline yönelik davalar
• İlaç teminine ilişkin davalar

da iş mahkemelerinde görülmektedir.

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Alanında Verdiğimiz Hizmetler

Av. Nurdan Gizem Topçu olarak;

• İşçi ve işveren vekilliği
• Kıdem ve ihbar tazminatı davaları
• Fazla mesai, hafta tatili, UBGT ve yıllık izin alacakları
• İşe iade davaları
• Mobbing davaları
• Hizmet tespiti davaları
• EYT süreçlerinin takibi
• SGK iptal davaları ve itirazlar
• İş kazası davaları
• Maddi ve manevi tazminat talepleri
• Zorunlu ve ihtiyari arabuluculuk süreçlerinin yürütülmesi

alanlarında hukuki destek sunmaktayız.

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Alanındaki Çalışmalarımız

Av. Nurdan Gizem Topçu, meslek hayatı boyunca inşaat, bilgi teknolojileri, savunma sanayi ve madencilik alanlarında faaliyet gösteren şirketlerin vekilliğini üstlenmiş ve bu süreçte işveren vekili olarak çok sayıda dosya takip etmiştir.

Bunun yanı sıra işçi vekilliği görevini de ifa eden Topçu, işçi ve işveren uyuşmazlıklarını iki farklı perspektiften değerlendirerek takip etmektedir.

Av. Nurdan Gizem Topçu

Av. Nurdan Gizem Topçu, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nden 2019 yılında mezun olmuş, 2020 yılında ruhsatını alarak Ankara Barosu’na kayıtlı avukat olarak meslek hayatına başlamıştır. Ankara’da kurmuş olduğu Topçu Hukuk & Danışmanlık Bürosu ile Türkiye’nin tüm illerinde hizmet vermektedir.

Bizimle İletişime Geçin

Online veya yüz yüze randevu alarak bizimle iletişime geçebilir, hukuki danışmanlık alabilirsiniz.

📞 0 543 713 86 05